Sau một thời gian dài chờ đợi sự thống nhất giữa Luật Đầu tư và Luật Điện lực, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 58/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về việc phát triển điện năng lượng tái tạo. Đối với cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư điện mặt trời, đây là văn bản “xương sống” định hình cách thức triển khai dự án trong giai đoạn 2025 – 2030. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết những điểm mới nhất, giúp bạn nắm bắt cơ hội đầu tư một cách an toàn và đúng luật.

Phạm vi điều chỉnh đối với điện mặt trời

Nghị định này không chỉ áp dụng cho các nhà máy điện mặt trời tập trung (Solar Farm) mà còn điều chỉnh các hệ thống điện mặt trời kết hợp (như nông nghiệp áp mái, mặt nước) và các dự án điện mặt trời có công suất lớn phục vụ kinh doanh, mua bán điện. Đặc biệt, nó bổ trợ cho Nghị định 135 bằng cách quy định chi tiết hơn về thủ tục đối với các đơn vị muốn phát triển điện năng lượng tái tạo để bán điện.

2. Trình tự thực hiện dự án điện mặt trời theo quy định mới

Một trong những nội dung quan trọng nhất của Nghị định 58 là việc làm rõ các bước triển khai dự án, giúp doanh nghiệp lập kế hoạch tài chính và tiến độ chính xác hơn.

Khâu chuẩn bị đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư

Nghị định 58 quy định việc lựa chọn nhà đầu tư phải thông qua hình thức đấu thầu công khai đối với các dự án nằm trong danh mục Quy hoạch điện VIII. Điều này đảm bảo tính minh bạch và lựa chọn được những đơn vị có năng lực thực sự.

• Hồ sơ năng lực: Yêu cầu khắt khe hơn về chứng minh tài chính và kinh nghiệm triển khai các dự án năng lượng tái tạo.

• Thẩm định công nghệ: Ưu tiên các dự án sử dụng tấm pin có hiệu suất cao và công nghệ inverter hiện đại, tích hợp hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS).

Thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi (FS)

Khác với các giai đoạn trước, Nghị định 58 yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Công Thương và các cơ quan địa phương trong việc thẩm định thiết kế cơ sở. Các yếu tố về môi trường, đất đai và khả năng giải tỏa công suất của lưới điện khu vực sẽ được xem xét đồng thời ngay từ bước này.

3. Những chi tiết quan trọng “sống còn” đối với dự án điện mặt trời

Nếu bạn đang lập dự án trong năm 2026, hãy đặc biệt lưu ý 3 yếu tố sau đây được quy định nghiêm ngặt tại Nghị định 58:

Quy định về đấu nối và giải tỏa công suất

Nghị định yêu cầu chủ đầu tư phải có thỏa thuận đấu nối với đơn vị vận hành lưới điện (EVN hoặc đơn vị tư nhân được cấp phép) trước khi khởi công. Điều này nhằm tránh tình trạng nhà máy xây xong nhưng không thể phát điện do quá tải đường dây truyền tải – một bài học đắt giá từ giai đoạn 2019 – 2020.

Tiêu chuẩn kỹ thuật và thiết bị

Nghị định 58 nhấn mạnh việc kiểm soát chất lượng thiết bị đầu vào. Các tấm pin năng lượng mặt trời phải có chứng nhận CO/CQ đầy đủ và đáp ứng các tiêu chuẩn về độ bền, tỷ lệ suy hao theo thời gian. Đặc biệt, hệ thống điều khiển xa và kết nối SCADA với trung tâm điều độ hệ thống điện là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo an ninh năng lượng.

Thời hạn dự án và gia hạn đầu tư

Văn bản quy định rõ thời hạn hoạt động của dự án điện mặt trời (thường không quá 50 năm). Quy trình gia hạn cũng được hướng dẫn cụ thể, yêu cầu chủ đầu tư phải có phương án tái chế, xử lý tấm pin sau khi hết vòng đời dự án – một quy định mang tính trách nhiệm môi trường rất cao.

4. Sự phối hợp giữa Nghị định 58 và các văn bản liên quan

Để dự án điện mặt trời “về đích” thành công, nhà đầu tư cần áp dụng đồng thời Nghị định 58 với các quy định bổ trợ khác:

Liên kết với Nghị định 57/2025/NĐ-CP về DPPA

Nếu dự án của bạn phát triển theo mô hình bán điện trực tiếp cho doanh nghiệp sản xuất (không qua EVN), Nghị định 58 sẽ đóng vai trò hướng dẫn thủ tục xây dựng, trong khi Nghị định 57 (thay thế Nghị định 80) sẽ hướng dẫn về cách thức ký kết hợp đồng và thanh toán tiền điện.

Tuân thủ Luật Đất đai (Nghị định 102/2024/NĐ-CP)

Việc sử dụng đất cho điện mặt trời hiện nay phải minh bạch. Nghị định 58 yêu cầu dự án phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất của địa phương. Các mô hình điện mặt trời kết hợp nông nghiệp phải có phương án sản xuất nông nghiệp khả thi bên dưới tấm pin, tránh việc lợi dụng chính sách để chiếm dụng đất.

5. Lời khuyên cho nhà đầu tư điện mặt trời năm 2026

Với sự chặt chẽ của Nghị định 58/2025/NĐ-CP, thị trường điện mặt trời không còn dành cho những dự án “lướt sóng”. Để thành công, doanh nghiệp cần:

1. Thuê đơn vị tư vấn chuyên nghiệp: Hiểu rõ các quy chuẩn kỹ thuật và thủ tục hành chính mới.

2. Ưu tiên công nghệ lưu trữ (BESS): Đây là xu hướng được Chính phủ khuyến khích và sẽ được ưu tiên trong các đợt đấu thầu.

3. Minh bạch tài chính: Đảm bảo nguồn vốn đối ứng thực tế vì quy trình hậu kiểm của Nghị định 58 rất nghiêm ngặt.

Kết luận

Nghị định 58/2025/NĐ-CP là một “bộ lọc” quan trọng giúp thị trường năng lượng tái tạo Việt Nam trở nên chuyên nghiệp và bền vững hơn. Dù các thủ tục có phần khắt khe hơn trước, nhưng đây lại là cơ hội vàng cho các nhà đầu tư làm ăn bài bản, cam kết đồng hành lâu dài cùng mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.